ÖZEL EĞİTİMDE OKUL ÖNCESİ DÖNEMİN ÖNEMİ

Okul öncesi dönem, gerek normal gelişim gösteren bireyler gerek motor gerilik, bilişsel gerilik, a tipik otizm, asperger, rett sendromu,işitme engeli,zihinsel gerilik yaşayan bireyler için oldukça önemli bir zaman dilimidir. Erken çocukluk özel eğitimi, yetersizliği olan veya gelişimsel açıdan risk grubunda olan çocukların ve ailelerinin gereksinimlerini karşılamak, belirlenen sorunların büyümesini ve sorun haline dönüşmesini önlemek ya da çocuğun yaşıtlarıyla gelişim farklılığını en aza indirmeyi hedefleyen bir alandır.

 

Erken çocukluk döneminde yapılan her türlü müdahale çalışmaları büyük önem taşımaktadır. Olası risklerin erken dönemde tespiti, gereken önlemlerin zamanında alınması, çocuğun gelecekte yaşaması olası zorlukları minimum düzeye indirecektir.

Zihin bu dönemde edindiği tüm bilgi ve becerileri hayatın temel taşları olarak dizayn eder. Yeni gelecek her bilgi, kazanılmış ön bilgilerin süzgecinden geçerek yerini alır. Bu yıllarda kazanılan birçok davranış, ileriki dönemlerde kendini gösterebilmektedir. Bu yüzden okul öncesi dönemde kazanılacak her bilgi çok önemlidir.

 

Okul öncesi eğitimde, özel gereksinimli çocuğun tüm gelişim alanlarındaki gelişimini hızlandırmak, okul yaşına geldiğinde genel eğitim ortamlarından yararlanma olasılığını arttırmak ve ailelerinin yaşadığı duygusal ve toplumsal sorunları azaltmak amaçlanmaktadır. Okul öncesi eğitim, özel gereksinimli çocukların gereksinimlerini de dikkate alarak, tüm çocuklara öğrenme ve ilkokula hazırlık konusunda eşit fırsatlar sunmayı amaçlar

Bu dönem, araştırmacılar için çocuğun yüksek öğrenme potansiyeline sahip olduğu bir dönem olarak görülmektedir. Uygun fiziksel ve sosyal çevre koşullarında ve sağlıklı etkileşim ortamında yetişen çocuklar, daha hızlı ve başarılı bir gelişim gösterirler.

Erken çocuklukta değerlendirme kavramı ‘çocuk ne biliyor? Ne yapabilir?’ sorularını sınamaya yönelik olarak neredeyse her çeşit ölçme ve değerlendirme aracına ( testler, gözlemler, aile görüşmeleri, raporlar) işaret eder. Çocuğun, zihinsel süreçlerde, dil becerilerinde, motor (hareket) becerilerde ve sosyal becerilerde yapabildikleri belirlenir. Bu tespitler sonucunda çocukla çalışmalar ev ve kurum ortamında hazırlanan bireysel plan dahilinde devam etmelidir.

Erken Dönemde Özel Eğitim Programlarının Genel Amaçları

Çocuklar için:

  1. Gelişimsel becerilerin en iyi şekilde kazanılmasını sağlamak,
  2. Belirli durumlarda ve ortamlarda birlikte yaşayacakları topluma uyumlarını en üst düzeye çıkarmak,
  3. Kişisel bakımlarını yapabilme düzeylerini ve sosyal yaşamlarının kalitesini arttırmak

 

Aileler için:

  1. Çocuklarıyla ilgili uygun kararları alabilmelerini sağlamak,
  2. Çocuklarıyla, işlevsel olarak etkileşimde bulunabilme fırsatları yaratmalarını sağlamak,
  3. Çocuklarının gelişimine nasıl katkıda bulunabileceklerini öğretmek,
  4. Toplumla bütünleşmelerini sağlamak.

Hizmeti sağlayanlar için:

  1. Gelişim yetersizlikleri olan çocukların ve ailelerinin toplum tarafından kabulünü arttırıcı önlemler oluşturmalarını sağlamak,
  2. Erken özel eğitim programlarını geliştirmek ve uygulamak,
  3. Gelişim yetersizlikleri olan çocukları, ailelerini ve sunulan hizmetleri desteklemek ve savunmak.

Kaynak.

Beyzanur Şahin
Okul öncesi öğretmeni